> พระราชประวัติ 
 > พระราชบิดาแห่งอักษรไทย
 > พระเกียรติคุณแผ่ไพศาล 
 > ธรรมะในศิลาจารึก 
    .... ความสัมพันธ์  
    .... ศาสนประวัติ 
    .... ศาสนพิธี  
    .... ศาสนวัตถุสถาน  
    .... ศาสนธรรม  
    .... ทรงศีล ศรัทธา  
    .... พรหมวิหาร ๔   
    .... กตัญญู กตเวทิตา 
    .... คือพรหมของบุตร   
    .... ทศพิธราชธรรม  
 > ปกิณกะ 
 > สัตยาธิษฐาน 

 > บรรณานุกรม 
 > คณะผู้จัดทำ 

 > หน้าแรก 

 

ศาสนธรรม : คือพรหมของบุตร

         องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงถือว่าบิดามารดาเป็นพรหมของบุตร เพราะพรหมนั้นมีคุณธรรม ๔ ประการ  ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา    คุณธรรมทั้ง ๔ ประการนี้ เป็นความดีที่มีในผู้ที่เป็นบิดามารดา ซึ่งเป็นผู้มีพระคุณต่อบุตรอย่างยิ่ง  ท่านมิได้หวังผลตอบแทนใดๆ แม้แต่น้อย เป็นคุณธรรมอันบริสุทธิ์  

         ในด้านการปกครอง แม้บิดามารดาจะมีความเมตตาต่อบุตรเพียงไร แต่ก็จะต้องตั้งอยู่ในขอบเขตของความดี  ด้วยการใช้ปัญญาในการพิจารณาสงเคราะห์บุตร  ในเมื่อสงเคราะห์แล้วไม่ได้ผล ก็ให้ทรงอุเบกขา และหลีกเสียซึ่งการสงเคราะห์  องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสถึงจำพวกของบุคคลไว้ ๔ จำพวก ได้แก่ 

  • อุคฆติตัญญู    คนมีปัญญาดี 
  • วิปจิตัญญู    ปัญญาต่ำมานิดหนึ่ง 
  • เนยยะ    คนประเภทนี้พอสอนได้ แต่ต้องอาศัยเวลา แนะนำบ่อยๆ นานๆ   อันบุคคลทั้ง ๓ จำพวกนี้ พอที่ให้ความเมตตาแก่พวกเขาได้  แต่กลุ่มของ
  • ปทปรมะ   กลุ่มนี้ ไม่สามารถที่จะสอนได้  ดังนั้นจะไม่ถือว่าขาดเมตตา เพราะไม่ว่าจะสอนอย่างไรพวกเขาก็ไม่รับรู้ ไม่รับฟัง 

         อีกประการหนึ่งคือ อย่าให้ความเมตตาเกินกว่าระเบียบวินัย เพราะถ้าไม่มีระเบียบวินัย จะเมตตาไปอย่างไรก็ไร้ผล ก่อให้เกิดความไม่สงบ วุ่นวาย  แต่หากว่าคนที่เลว ขาดระเบียบวินัย หันกลับมาเอาดีได้ ทำตามระเบียบวินัยได้ ก็สมควรจะให้อภัย และเมตตาต่อเขาได้  

         ตามที่ได้ทราบกันเป็นอย่างดี ถึงระบบการปกครองที่พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงใช้ปกครองในสมัยสุโขทัย ว่าเป็นระบบพ่อปกครองลูก หรือ บิดาปกครองบุตร นั่นหมายถึง พ่อขุนรามคำแหงมหาราชได้ทรงนำหลักคุณธรรมอันประเสริฐ มาเป็นพื้นฐานเพื่อใช้ในการบริหารปกครองบ้านเมือง  พระองค์ทรงกระทำโดยเสมอภาค ไม่ได้หวังสิ่งตอบแทนใดๆ จากประชาชน นอกจากมุ่งหวังให้ประชาชนทุกคนผู้เปรียบเสมือนบุตรของพระองค์ ล้วนแต่มีความสุข  ปัญหาสิ่งใดที่ทำให้เดือดเนื้อร้อนใจ หากไม่เกินวิสัยแล้ว พระองค์จะทรงช่วยเหลือเสมอ  ก่อให้เกิดความสงบสุขร่มเย็นไปทั่วราชอาณาจักร  เพราะพระปรีชาสามารถในการบริหารปกครองบ้านเมืองด้วยระบบดังกล่าวนี้ จึงอาจกล่าวได้ว่า พระองค์ทรงเป็นพรหมของบุตร โดยแท้. 


ธนกร ช่อไม้ทอง : เรียบเรียง