> พระราชประวัติ 
 > พระราชบิดาแห่งอักษรไทย
 > พระเกียรติคุณแผ่ไพศาล 
 > ธรรมะในศิลาจารึก 
    .... ความสัมพันธ์  
    .... ศาสนประวัติ 
    .... ศาสนพิธี  
    .... ศาสนวัตถุสถาน  
    .... ศาสนธรรม  
    .... ทรงศีล ศรัทธา 
    .... พรหมวิหาร ๔ 
    .... กตัญญู กตเวทิตา 
    .... คือพรหมของบุตร 
    .... ทศพิธราชธรรม 
 > ปกิณกะ 
 > สัตยาธิษฐาน 

 > บรรณานุกรม 
 > คณะผู้จัดทำ 

 > หน้าแรก 

 

ศาสนพิธี 

          ข้อความในศิลาจารึกหลักที่ ๑ กล่าวถึงศาสนพิธีอยู่หลายพิธี  ตัวอย่างเช่น พิธีทอดกฐิน พิธีเข้าพรรษา ออกพรรษา พิธีถวายทาน พิธีรักษาศีล พิธีฟังธรรม และรวมถึงพิธีหล่อเทียนจำนำพรรษา ด้วย  

  • พิธีทอดกฐิน 
     
    (๑) "เมื่อออกพรรษากรานกฐิน เดือนหนึ่งจึงแล้ว เมื่อกรานกฐิน มีพนมหมาก มีพนมดอกไม้ มีหมอนนังหมอนโนน บริพารกฐิน" 
     
    "กรานกฐิน" คือการที่พระภิกษุรูปหนึ่งเอาผ้าที่จะเย็บเป็นจีวรขึงที่ไม้สะดึง(กฐิน) เย็บเสร็จแล้ว จึงบอกภิกษุทั้งหลายร่วมในกันยกผ้าในนามของสงฆ์เพื่ออนุโมทนา พระภิกษุที่เย็บจีวรนั้นเรียกว่า "ผู้กราน" 
    พิธีปฏิบัติต่อกันคือ สงฆ์ยกผ้าให้ภิกษุรูปหนึ่ง ผ้านั้นเรียก "จีวรกฐิน" พระภิกษุผู้ครองจีวรนั้นเรียกว่า "ผู้ครองกฐิน" แต่ปัจจุบันอุบาสกอุบาสิกาจะนำจีวรสำเร็จรูปไปถวาย เรียกว่า "ทอดกฐิน"   พิธีทอดกฐินและรับกฐินนี้ พระภิกษุผู้จำพรรษาตลอด ๓ เดือนเท่านั้นจึงจะรับผ้ากฐินได้ และพิธีทอดกฐินมีกำหนดเพียง ๑ เดือน คือตั้งแต่ออกพรรษาแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ จนถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ 
     
  • พิธีหล่อเทียนพรรษา
     
    (๒) "เมืองสุโขทัยนี้ มีลี่ปากประตูหลวง เที้ยรย่อมคนเสียดกันเข้ามาดูท่านเผาเทียน" 
     
  • พิธีถวายสังฆทาน 
     
    (๓) "พ่อขุนรามคำแหงกระทำโอยทานแก่พระมหาสังฆเถรสังฆราชปราชญ์เรียนจกปิฎกไตร" 
     
  • พิธีรักษาศีลปฏิบัติธรรม   
     
    (๔) "วันเดือนดับ เดือนโอกแปดวัน วันเดือนเต็ม เดือนบ้างแปดวัน ฝูงปู่ครู เถร มหาเถรขึ้นนั่งเหนือขดานหิน สูดธรรมแก่อุบาสกฝูงท่วยจำศีล" 
      
  • ศาสนพิธีอื่นๆ เช่น พิธีเข้าพรรษา พิธีถวายทาน พิธีบวงสรวงเทวดา มีปรากฏอยู่ในศิลาจารึกอยู่หลายตอน ตามที่ได้ยกมาให้เห็นบ้าง  แต่ไม่ได้กล่าวโดยละเอียดนัก

 


ธนกร ช่อไม้ทอง : เรียบเรียง 
 (๑), (๒), (๓) คำจารึกด้านที่ ๒, (๔) คำจารึกด้านที่ ๓