> พระราชประวัติ 
 > พระราชบิดาแห่งอักษรไทย
 > พระเกียรติคุณแผ่ไพศาล 
 > ธรรมะในศิลาจารึก 
    .... ความสัมพันธ์  
    .... ศาสนประวัติ 
    .... ศาสนพิธี  
    .... ศาสนวัตถุสถาน  
    .... ศาสนธรรม  
    .... ทรงศีล ศรัทธา 
    .... พรหมวิหาร ๔ 
    .... กตัญญู กตเวทิตา 
    .... คือพรหมของบุตร 
    .... ทศพิธราชธรรม 
 > ปกิณกะ 
 > สัตยาธิษฐาน 

 > บรรณานุกรม 
 > คณะผู้จัดทำ 

 > หน้าแรก 

ศาสนประวัติ 

          ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช มีการกล่าวถึงสิ่งที่จัดเป็นศาสนประวัติ หลายข้อความด้วยกัน ตัวอย่างเช่น  

  • (๑) "เบื้องตะวันตกเมืองสุโขทัยนี้ มีอรัญญิก พ่อขุนรามคำแหงกระทำโอยทานแก่พระมหาสังฆเถรสังฆราชปราชญ์เรียนจกปิฎกไตรหลวกกว่าปู่ครูในเมืองนี้ ทุกคนลุกแต่เมืองศรีธรรมราช"  
  • พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ทรงทำนุบำรุงพุทธศาสนาเป็นอย่างดี ทรงนิมนต์พระสังฆราชจากเมืองนครศรีธรรมราชมาเผยแผ่พระธรรมวินัยแก่ชาวสุโขทัย  
  • (๒) "วันเดือนดับเดือนโอกแปดวัน วันเดือนเต็ม เดือนบ้างแปดวัน ฝูงปู่ครู เถร มหาเถร ขึ้นนั่งเหนือขดานหินสูดธรรมแก่อุบสก" 
  • พ่อขุนรามคำแหงทรงแต่งตั้งภิกษุให้ดำรงสมณศักดิ์ เป็นพระครู พระราชาคณะ ปกครองดูแลคณะสงฆ์  
     
  • (๓) "กลางเมืองสุโขทัยนี้ มีพิหาร มีพระพุทธรูปทอง มีพระอัฏฐารศ มีพระพุทธรูป มีพระพุทธรูปอันใหญ่ มีพระพุทธรูปอันราม มีพิหารอันใหญ่ มีพิหารอันราม มีปู่ครูนิสัยมุตก์ มีเถร มีมหาเถร"  
  • (๔) "ครั้นวันเดือนดับเดือนเต็ม ท่านแต่งช้างเผือกกระพัดลุยาง เที้ยรย่อมทองงา (ซ้าย) ขวาชื่อรูจาครี พ่อขุนรามคำแหง ขึ้นขี่ไปนบพระ (เถิง) อรัญญิกแล้วเข้ามา"    
  • พระภิกษุในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชนั้น ผู้รู้ท่านจัดไว้เป็น ๒ คณะ คือ 
        ๑. คามวาสี พระภิกษุที่จำพรรษาในวัดที่อยู่ในหมู่บ้านหรือชุมชน พระภิกษุเหล่านี้เรียน คันถธุระ คือ ปริยัติธรรม 
        ๒. อรัญวาสี คือ พระภิกษุจำพรรษาในวัดที่อยู่ในป่า พระภิกษุเหล่านี้เรียน วิปัสสนาธุระ คือ บำเพ็ญกรรมฐาน 
     
  • (๕) "คนในเมืองสุโขทัยนี้ มักทาน มักทรงศีล...........ฝูงท่วยมีศรัทธา ในพระพุทธศาสนาทรงศีลเมื่อพรรษาทุกคน" 
  • ประชาชนในสมัยสุโขทัยนั้น ปฏิบัติตามหลักพระธรรมคำสั่งสอนในพระพุทธศาสนาอย่างเคร่งครัด

ธนกร ช่อไม้ทอง : เรียบเรียง 
(๑), (๓), (๕) คำจารึกด้านที่ ๒ 
(๒), (๔) คำจารึกด้านที่ ๓